Σημαντική εξέλιξη στη θεραπεία των ασθενών με χρόνια ημικρανία είναι η έγκριση, εδώ και λίγους μήνες, από τον Ελληνικό Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ) της χρήσης του σκευάσματος Botox για την προληπτική θεραπεία της χρόνιας ημικρανίας. Η έγκριση αυτή υποστηρίζεται, όπως είναι φυσικό, από επαρκή επιστημονικά δεδομένα και ακολουθεί χρονικά την έγκριση της συγκεκριμένης ένδειξης σε χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Μ. Βρετανία.

 

Το συγκεκριμένο σκεύασμα είναι το πρώτο παγκοσμίως που λαμβάνει έγκριση για αυτή τη Χρόνια Ημικρανία, που εκτιμάται πως αφορά περίπου 200.000 Έλληνες. Στη Χρόνια Ημικρανία ο πόνος εμφανίζεται περισσότερες από 15 ημέρες το μήνα και, αν και δεν είναι απαραίτητα όλες οι κρίσεις μεγάλης έντασης, οδηγεί σε σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των ασθενών, αλλά και στην δυνατότητα τους να λειτουργήσουν φυσιολογικά στην επαγγελματική, οικογενειακή και κοινωνική τους ζωή. Η χρόνια ημικρανία συνήθως εμφανίζεται μετά από αρκετά χρόνια στα οποία η ημικρανία αυξάνει προοδευτικά τη συχνότητα της.

 

Ας δούμε τα βασικά στοιχεία της χρήση του μπότοξ στην χρόνια ημικρανία, σε μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων.

- Πως και σε ποια σημεία χορηγείται το Botox στην χρόνια ημικρανία;

Το Botox σε ασθενείς με χρόνια ημικρανία χορηγείται με ενέσεις που γίνονται είτε στο υποδόριο (κάτω από το δέρμα), είτε εντός των μυών, στο μέτωπο, τους κροτάφους, το πίσω μέρος του κεφαλιού, τον αυχένα και τη ράχη. Τα σημεία αυτά αποφασίστηκαν μετά τη διενέργεια σχετικών κλινικών μελετών, σε περισσότερους από χίλιους ενήλικες με χρόνια ημικρανία, στους οποίους χορηγήθηκε Botox ή ένα ψευδοφάρμακο.

Το πρωτόκολλο περιελάμβανε τη χορήγηση 155-195 μονάδων, οι οποίες γίνονταν κάθε 3 μήνες. Έπειτα από 56 εβδομάδες από τότε που ξεκίνησε η θεραπεία, σχεδόν το 70% των ανθρώπων στους οποίους χορηγήθηκε το Botox ανέφεραν μείωση μεγαλύτερη ή ίση με 50% στον αριθμό των ημερών που παρουσίαζαν ημικρανία.Τα σημεία χορήγησης στην χρόνια ημικρανία είναι διαφορετικά, και πολύ περισσότερα, από τα σημεία χορήγησης για αισθητικούς λόγους. Η χορήγηση διαρκεί περίπου 10-20 λεπτά και γίνεται στο ιατρείο, είτε πρόκειται για ιατρείο κεφαλαλγίας, είτε για ειδικό νευρολογικό ιατρείο.

 

- Μπορεί το κόστος του φαρμάκου να καλυφθεί από τα ασφαλιστικά ταμεία;

Η χορήγηση του Botox στην περίπτωση της χρόνιας ημικρανίας μπορεί να καλυφθεί από τα ασφαλιστικά ταμεία, εφόσον ο ειδικός νευρολόγος παρέχει σχετική γνωμάτευση και η χορήγηση εγκριθεί από την αρμόδια επιτροπή του ΕΟΠΥΥ. Η διαδικασία έγκρισης διαρκεί περίπου 1-2 εβδομάδες. Η κάλυψη του κόστους από τον ΕΟΠΥΥ είναι στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς για να γίνει η θεραπεία σύμφωνα με το εγκεκριμένο πρωτόκολλο απαιτούνται 2 συσκευασίες των 100 μονάδων η κάθε μια με σημαντικό κόστος (Ιανουάριος 2016: Περίπου 370 ευρώ), το οποίο έτσι μπορεί να αποφύγει ο ασθενής.

 

- Αν κάποιος κάνει Botox για αισθητικούς λόγους, θα βελτιωθούν οι ημικρανίες του;

Σαφώς υπάρχει τέτοια περίπτωση, παρόλο που όπως προαναφέρθηκε οι δόσεις και τα σημεία έγχυσης διαφέρουν σημαντικά. Αν κάποιος ασθενής με ημικρανία κάνει Botox για αισθητικούς λόγους και δει βελτίωση των ημικρανιών του, αν κάνει την εξειδικευμένη για τις ημικρανίες ειδική θεραπεία με Botox, θα έχει ακόμη καλύτερο αποτέλεσμα.

 

- Αν κάποιος ασθενής κάνει Botox για ημικρανίες, θα δει βελτίωση στις ρυτίδες του μετώπου του;

Σαφώς και ναι, καθώς κάποια από τα σημεία στα οποία γίνονται οι εγχύσεις του Botox για την ημικρανία βρίσκονται στο μέτωπο και έτσι οι ρυτίδες του μετώπου θα μειωθούν. Πάντως, θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο πως δεν πρόκειται για την ίδια θεραπεία, που βοηθάει τόσο στην ημικρανία, όσο και στις ρυτίδες, αλλά πως για δύο διαφορετικές θεραπείες, που γίνονται από διαφορετικούς γιατρούς (νευρολόγοι για τις ημικρανίες, πλαστικοί χειρουργοί/δερματολόγοι για τις ρυτίδες), και ναι μεν το φάρμακο είναι κοινό, αλλά τα σημεία χορήγησης και η δόση διαφέρουν. Αν το ζητούμενο είναι η χρήση για κοσμητικούς λόγους, το Botox πρέπει να χορηγηθεί από πλαστικό χειρουργό, δερματολόγο ή άλλον ειδικευμένο σχετικά ιατρό.

 

- Μπορεί να υπάρχουν παρενέργειες από τη χρήση του Botox στην ημικρανία;

Κάθε φάρμακο που χορηγείται μπορεί να έχει κάποιες παρενέργειες. Στις μελέτες σε ασθενείς με ημικρανία, συχνότερα εμφανιζόμενες παρενέργειες ήταν ο ήπιος πόνος, η ευαισθησία και το οίδημα (πρήξιμο) στο σημείο της ένεσης, ενώ πιο σπάνια και αν και αναστρέψιμη σαφώς πιο ενοχλητική παρενέργεια, η μικρή αδυναμία του μυός του βλεφάρου ή των μυών του αυχένα.

 

- Ποιος γιατρός είναι ο κατάλληλος για να χορηγήσει το Botox σε ασθενείς με ημικρανία;

Σύμφωνα με τις Ελληνικές και Ευρωπαϊκές Αρχές και την εγκεκριμένη ένδειξη, "η διάγνωση της χρόνιας ημικρανίας και η χορήγηση του BOTOX πρέπει να γίνεται αποκλειστικά υπό την επίβλεψη νευρολόγων ειδικών στην αντιμετώπιση της χρόνιας ημικρανίας", κάτι που είναι απολύτως σωστό, καθώς ο ειδικός νευρολόγος είναι ο ιατρός που μπορεί να διαγνώσει σωστά τη χρόνια ημικρανία (άρα και τους κατάλληλους ασθενείς), έχει κάνει τη σχετική εκπαίδευση ειδικά για τη χορήγηση του Botox στη χρόνια ημικρανία, και μπορεί να χορηγήσει την κατάλληλη λοιπή εξειδικευμένη φαρμακευτική αγωγή, η οποία συχνά είναι επίσης απαραίτητη.

Οι νευρολόγοι που επιθυμούν να εκπαιδευτούν στη χρήση του Botox, παρακολουθούν ειδικά εκπαιδευτικά σεμινάρια που διοργανώνονται διεθνώς. Εξάλλου, για τους λόγους αυτούς, η συνταγογράφηση του φαρμάκου και η κάλυψη από το ασφαλιστικό ταμείο μπορεί να γίνει μόνο με γνωμάτευση από ειδικό Νευρολόγο και όχι από ιατρό άλλης ειδικότητας, και μόνο για την ένδειξη της χρόνιας ημικρανίας και όχι για άλλες (πχ απλή ημικρανία, αθροιστική κεφαλαλγία).

 

Μιχαήλ Κ. Βικελής MD, MSc, PhD

Νευρολόγος, MSc in Headache Medicine, Δρ Παν/μίου Αθηνών

Γ. Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Κεφαλαλγίας

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

www.iatreiokefalalgias.gr , www.headaches.gr

 

Δείτε σχετικό video για τη χρήση του Botox στην ημικρανία, από την εκπομπή "Όλα για την Υγεία Μου" (Mega Channel).